Kriza legitimnosti

foto by pixabay

Neobrazovanost je tipičan izražajni oblik

društva znanja, ona se u međuvremenu gnijezdi u

njegovim središtima i općenito proždire duh.

Konrad Paul Liessmann

            »»U prvoj poslijeratnoj, burnoj 1919, godini William Straker, zastupnik rudara iz Northumberlanda, iznio je ove poglede o Stankey komisiji za nacionalizaciju rudnika:

»U prošlosti radnici su mislili da bi bili zadovoljni kad bi osigurali veće nadnice i bolje uvjete. Poslodavci su mislili da radnici trebaju biti zadovoljni ako im oni to odobre. Nadnice i uvjeti su se poboljšali; ali nezadovoljstvo i nemir nisu nestali. Mnogo dobrih ljudi došlo je do zaključka da su radni ljudi toliko nerazumni da ih je beskorisno pokušati zadovoljiti. Činjenica je da je nemir dublji od funti, šilinga, penija koji jesu neophodni. Korijen problema je u nastojanju ljudskog duha da bude slobodan

foto by pixabay

Ipak, nije moglo biti proizvođačke slobode za rudare u Britaniji, najliberalnijoj od svih kapitalističkih država. Štrajkaši su bili poraženi, rudnici su ostali u privatnim rukama i ponovo je uspostavljena samovlast poslodavaca. Tek sada, pola stoljeća nakon toga, ta sloboda općenito se počela smatrati osnovnom ljudskom potrebom. to shvatanje, naravno, mora imati dalekosežne posljedice na legitimnost postojećeg poretka.

Legitimnost sistema doći će u pitanje ako on ne uspijeva zadovoljiti određene osnovne potrebe. Legitimnost »znači sposobnost sistema da izaziva i potvrđuje vjerovanje da su baš postojeće institucije najprikladnije za društvo.« Ako postoji sve više ljudi koji su nezadovoljni radom i životom, takve institucije ne mogu biti najprikladnije. A ako institucije ne funkcioniraju ispravno, sistem vrijednosti zajednice mora se promjeniti. To je, u stvari, presudna točka. Za sve više pojedinaca postojeća društvena organizacija prestaje biti opravdana. Oni osjećaju da je promjena moguća i da je stoga treba poduzeti.

Neke osnovne vrijednosti – kao sloboda, demokracija, jednake mogućnosti – ne moraju se promijeniti, ali one postupno dobivaju novi sadržaj i drugačije tumačenje. …««

Обид на професор Бранко Хорват благовремено да укаже на тогашната општествена елита, каде лежи општествената криза. Но немало кој да ги оцени тогашните основни општествени вредности. Вредности кои во западниот свет како што може да се види од наведениот текст се прокламирани пред скоро сто години. Такава  промена е можна и денеска но двигателите на оваа промена со својот феудален менталитет тешко дека може да овозможат нашата заедница да се гради врз принципите на современ свесен капитализам.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.