Њутн и Петар Велики

foto by pixabay

»… За руског читаоца биће интересантно да се сазна да се Њутн по својој прилици у пролеће 1698 г. састао с руским царем Петром I. Из дневника путовања руског посланства у Енглеску види се да је 13 априла „био десетар (царев псеудоним у дневнику) с Јаковом Брјусом у Туру, где се прави новац“, тј. у Тауеру. Нема писаних докумената о царевом сусрету с Њутном, али је тешко веровати да је Петра примио ко други, а не сам чувар Државне ковнице. 20 априла Петар је опет био у ковници, па чак и на дан поласка из Енглеске, 21 априла, он је поновио посету. У дневнику је забележано: „После ручка десетар је ишао у варош и био у Туру, гледао како праве новац“. Надајмо се да ће нова архивска проучавања пружити детаљне податке о Петровој посети Државне ковнице и о његовим вероватним разговорима с Њутном. Сусрет ове двојице најчувенијих људи свога времена може бити у сваком случају сматран као величанствени симбол општења руског генија с највећим врховима западноевропске културе.

За читаоца ће бити интересантно да сазна да је Петар два пута посетио Гриничку опсерваторију и да је другог пута већ сам срачунавао путање Венере, што је забележено у Фелмстидовој Historia Caelestis. … «

Двајца великани на своето време, едниот висок представник на научната заедница, другиот висок претставник на политичката заедница. Додека третиот исто така великан на своето време, авторот на ова дело академик С. И. Вавилов, истото го подготвува да излезе по повод 300 години од раѓањето на Исак Њутн во славните историски времиња, раните четириесети години од минатиот век. Од сегашна гледна точка за нас е интересантно, како висок представник на политичката заедница (крај на XVII-ти и почеток на XVIII-ти век), учи како се водат некои општествени работи од висок представник на научната заедница, кој своето знаење го ставил во служба на својата општествена заедница. Гледано од сегашна перспектива во изминативе години политичката заедница не ги користи знаењата на научната заедница. Туку самата си работи како знае и умее, бидејќи не им се потребни кадри од научната заедница. Но и самата научна заедница не се наметнува доволно на анафалбетите од политичката заедница, туку се задоволува со ситните општествени привилегии кои ги ужива.

1 thought on “Њутн и Петар Велики”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.